جراحی ضایعات کیست و تومور بافت لثه و استخوان
لثه و استخوان های اطراف دندان ها نقش مهمی در سلامت دهان دارند. گاهی در این نواحی مشکلاتی مثل ضایعه، کیست یا تومور به وجود می آید که ممکن است باعث درد، تورم یا تغییر ظاهر لثه شوند. این مشکلات اگر به موقع درمان نشوند، می توانند به دندان ها و استخوان فک آسیب برسانند و حتی باعث از دست رفتن دندان ها شوند. یکی از راه های موثر برای درمان این مشکلات، انجام جراحی است. با جراحی می توان بافت آسیب دیده را برداشت و جلوی پیشرفت بیماری را گرفت.
انواع تومورها و کیست های لثه و استخوان فک
در ناحیه لثه و استخوان فک ممکن است انواع مختلفی از ضایعات، کیست ها و تومورها به وجود بیایند که هرکدام ویژگی خاصی دارند و روش درمان آن ها متفاوت است:
- کیست پری آپیکال (کیست اطراف ریشه دندان): این نوع کیست بیشتر در اطراف ریشه دندان های عفونی دیده می شود. وقتی عفونت دندان برای مدت طولانی باقی بماند و درمان نشود، بدن سعی می کند با ساختن یک حفره پر از مایع، از گسترش عفونت جلوگیری کند. این حفره به مرور بزرگ تر می شود و اگر درمان نشود، می تواند به استخوان فک آسیب بزند.
- کیست دنتی ژروس (کیست اطراف دندان نهفته): این نوع کیست در اطراف دندان هایی که هنوز از لثه بیرون نیامده اند (مثل دندان عقل نهفته) به وجود می آید. این کیست ممکن است تا مدت ها علامتی نداشته باشد، ولی به تدریج رشد می کند و به استخوان و دندان های مجاور فشار وارد می کند.
- کیست کراتوسیستیک: این کیست رشد سریعی دارد و ممکن است دوباره بعد از درمان هم بازگردد. معمولاً در فک پایین ظاهر می شود و نیاز به جراحی دقیق و پیگیری منظم دارد، چون احتمال عود آن زیاد است.
- آملوبلاستوما (تومور خوش خیم): این تومور، هرچند خوش خیم است، اما رشدش سریع است و ممکن است به استخوان فک آسیب بزند. بیشتر در فک پایین ایجاد می شود و معمولا نیاز به جراحی دارد تا کامل برداشته شود.
- کندروما (تومور غضروفی خوش خیم): این تومور از بافت غضروفی ساخته می شود و ممکن است در ناحیه استخوان فک دیده شود. رشد کندی دارد ولی ممکن است باعث فشار یا تغییر شکل در ناحیه فک شود.
- تومور بدخیم (مثل کارسینومای سلول سنگفرشی): این نوع تومورها خطرناک ترند، چون سریع رشد می کنند و می توانند به بافت های اطراف یا حتی به دیگر بخش های بدن پخش شوند. درمان این تومورها دشوارتر است و معمولا به جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی نیاز دارند.
- گرانولومای التهابی: گاهی اوقات بدن در واکنش به عفونت مزمن دندان، بافت ملتهب و توده ای می سازد که به آن گرانولومای التهابی می گویند. اگر به موقع درمان نشود، ممکن است باعث ایجاد کیست یا حتی تومور شود.
جراحی ضایعات و کیست لثه چیست و چه زمانی نیاز می شود؟
جراحی کیست و ضایعه لثه یکی از روش های درمانی دندان پزشکی است که برای برداشتن توده ها، زائده ها یا کیست هایی انجام می شود که در لثه یا استخوان فک رشد می کنند. این توده ها می توانند بی خطر باشند یا در مواردی مشکل ساز شوند و اگر درمان نشوند، باعث درد، تورم یا آسیب به دندان ها و استخوان فک می شوند. این کیست ها ممکن است به خاطر عفونت دندان، دندان عقل نهفته، بیماری های لثه یا حتی عوامل ارثی به وجود بیایند. وقتی این ضایعات بزرگ شوند یا مشکلاتی مثل فشار روی دندان ها، تغییر شکل فک یا خطر تبدیل شدن به تومور را ایجاد کنند، نیاز به جراحی پیدا می شود. در این جراحی، دندان پزشک با استفاده از بی حسی موضعی یا در برخی موارد بیهوشی کامل، بخش آسیب دیده را از لثه یا استخوان بیرون می آورد. پس از آن معمولا داروهای ضدعفونت و مسکن تجویز می شود تا درد و التهاب کمتر شود و زخم سریع تر خوب شود. اگر این توده ها به موقع تشخیص داده نشوند، ممکن است باعث آسیب های جدی تری به دهان و دندان شوند. به همین دلیل اگر متوجه درد، برآمدگی، تورم یا تغییر رنگ در لثه شدید، بهتر است سریع تر به دندان پزشک مراجعه کنید تا بررسی و در صورت نیاز، درمان انجام شود.
